Münih’te müzeler ve sanat: Alte Pinakothek’te Memling, Rubens ve Guardi

Üç kral İsa’nın Gelişi ve Zaferi boyunca ilerliyor. Hans Memling onları yıldızı ararken, çocuğa yaklaşırken ve denizden eve dönerken aynı kesintisiz manzarada gösteriyor. Yerleşilecek tek an yok. Resmin içinde yolculuk etmek gerekiyor. Müze kapılarının çokluğuyla acele ettiren kentte bu geniş pano durmak için neden veriyor.

Günü Barer Straße’deki Alte Pinakothek çevresinde kurun, sonra Kunstareal müzeler bölgesinde yürümeye yer bırakın. Yazı hazırlandığında Neue Pinakothek yenileme nedeniyle kapalı; seçilmiş 19. yüzyıl eserleri başka yerlerde geçici olarak gösteriliyor. Ancak sağlanan kayıtlarımız tek tek resimler için doğrulanmış sergilenme bilgisi vermiyor. Plan yaparken ayrım önemli. Koleksiyonun adı, resmine rastlanacak adres olmayabiliyor.

Kral koleksiyon alıyor, kent evini kuruyor

I. Ludwig, resim galerisini yapmak için Leo von Klenze’yi 1826’da görevlendirdi. Bina 1836’da açıldı. Siparişten bir yıl sonra kral Boisserée koleksiyonunu aldı; Memling’in İsa’nın Gelişi ve Zaferi bu yolla Münih’e girdi. Toplamakla yapmak aynı anda sürüyordu. Kurum, daha önce başka sipariş sahiplerine hizmet etmiş, başka binalarda bulunmuş, bazen birkaç sınır aşmış nesnelerin çevresinde oluştu.

Girmeden onarılmış duvara bakın. İkinci Dünya Savaşı bombardımanı binanın ortasını yırtmıştı. Hans Döllgast’ın yeniden yapımında tuğla örgü eski dokudan ayırt edilebilir bırakıldı; müze 1957’de yeniden açıldı. Dış yüz, ayakta kalmayı kesintisiz geçmiş sanmanıza izin vermiyor. Ön kapıyı bütün bina saymak yerine, onarılan bölümle iki yanda kalanların bağlantısını anlayacak kadar yürüyün.

İçeride dikkati boyuta göre dağıtmaya direnin. Bu rotanın resimleri farklı mesafe ve süre istiyor. Memling gezinen göz, Rubens iki figürün ilişkisini merkez alan bakış istiyor. Guardi kamusal acil durumu küçük tuvale sıkıştırıyor. Öğle yemeğinden önce müzeyi bütün Avrupa resmi dersine çevirmeden bu sırayı tempo değiştirme alıştırması gibi izleyebilirsiniz.

Memling: bağışçılar dünyanın kenarlarında

Panonun 1480’deki bağışçıları Pieter Bultinc ile eşi Katalijne van Ryebeke’ydi; eser Brugge’de Meryem Ana Kilisesi içindeki tabakçılar loncası şapeline gitti. Bağışçılar alt kenarlarda görünüyor. Varlıkları resmi yoğun resimlenmiş İncil hikâyesinden fazlası yapıyor. Adları olan insanlar belirli topluluk için ibadet nesnesini finanse etmiş. Onlarla başlayın, sonra çok daha küçük kişilerin ötedeki arazideki yollarını izleyin.

Almanca adı Meryem’in Yedi Sevinci, kompozisyonu yedi ayrı resim gibi düşündürebilir. Memling olaylara ortak arazi veriyor. Yol farklı anlara ait yerleri birleştirebiliyor, kurguyu göz yapıyor. İlk okumada kralların yolculuğunu seçin; sonra Meryem’in hayatına ve Diriliş sonrası olaylara dallanın. İlk geçişte bir şey kaçırmanın cezası yok.

Ortadaki sahnede adam ahır penceresinden bakıyor. Memling’in kendisi olup olamayacağı tartışıldı, kimlik çözülmedi. Ad vermeden de figürün yaptığından hoşlanabilirsiniz. Eşikten, kısmen kutsal olayın dışından izliyor; müze ziyaretçisinin panonun dışından izlemesi gibi. Küçük açıklık, büyük görüntünün içine ikinci çerçeve koyuyor.

Rubens: aile portresi Madonna’yı hatırlıyor

İlk eşinin ölümünden sonra Rubens 1630’da Hélène Fourment’la evlendi. Anversli tüccarın kızıydı; geç resimlerinde sık sık yer aldı. Hélène Fourment ve Oğlu Frans’ta çocuğun çıplaklığıyla anne kucağındaki yeri Meryem ve Çocuk İsa görüntülerini hatırlatıyor. Aile portresi, ilk izleyicilerin zaten tanıdığı görsel dili ödünç alıyor.

Ödünç dil iki kişiyi silmiyor, özel ilişkiye kamusal biçim veriyor. Hélène belirli genç anne olarak tanınırken Hristiyan aile hayatı düşüncesini de taşıyabiliyor. Hangi tür görüntü gördüğünüze karar vermeden çocuğun nasıl tutulduğuna bakın. Kompozisyon portreyle dinî çağrışım arasında seçim istemiyor. Birini tanımak diğerini anlamayı değiştiriyor.

Münih hikâyeye 1698’de giriyor: Elektör Max Emanuel resmi Gisbert van Colen’den aldı. Ressamın kendi evinde başlayan şey hükümdar koleksiyonuna geçti. Ortam değişikliği aile konusunu kaldırmadı, ama toplanıp beğenilecek mülk olarak başka kullanım verdi. Kamu müzesinde bu katmanlardan geriye, çocuğunu destekleyen anneye dönmeye zaman var.

Guardi: kent görünümünü yangın kesiyor

28 Kasım 1789’da Venedik’te San Marcuola yakınında yangın çıktı. Francesco Guardi’nin San Marcuola Yağ Deposunda Yangın resmi, olayı turuncu alevlerin seyircileri binalardan ayırdığı gece sahnesine çeviriyor. Kentin olağan düzeni bozulmuş. Sahneyi okumayı sağlayan ışık, bir bölümünü yok etmekle tehdit eden kuvvet.

Tuval yalnızca yaklaşık altmış iki santimetre genişliğinde. Çoğaltma, gösteriyi dev tarih resmine ait sanılacak kadar büyütebilir; gerçek ölçeğe dikkat edin. Guardi hızlı izlerle kalabalık yapıp yüzleri belirsiz bırakıyor. Yanan çizgiye dönmeden insanları bulun. Tek tek hareketleri bütün olayı açıklamaz, ama küçüklükleri ışığın etkileyeceği insani bir şey veriyor.

Seçtiğimiz üç tablonun Alte Pinakothek’e ait diye görülebileceğini varsaymayın; kayıtlarımızdaki sergilenme durumları doğrulanmış değil. Yolculuktan önce kısa listenizi müzeye gönderin. Ziyarette diğer resimlerden sonra Memling’e dönmeye biraz zaman ayırın. Treni düşünmeye başlamışken başka müze eklemektense son dakikaları tek resmi ikinci kez okumaya vermek daha iyi.