Μουσεία και τέχνη στο Μόναχο: Μέμλινγκ, Ρούμπενς και Γκουάρντι στην Παλαιά Πινακοθήκη

Αδιάκοπα κινούνται οι τρεις μάγοι στον Ερχομό και θρίαμβο του Χριστού. Ο Χανς Μέμλινγκ τους δείχνει να αναζητούν το άστρο, να πλησιάζουν το παιδί και να επιστρέφουν διά θαλάσσης, μέσα σε συνεχές τοπίο. Η εικόνα δεν προσφέρει μία στιγμή για εγκατάσταση. Πρέπει να τη διασχίσετε. Σε πόλη όπου οι πολλές μουσειακές πόρτες προκαλούν βιασύνη, η πλατιά επιφάνεια δίνει λόγο για στάση.

Γύρω από την Παλαιά Πινακοθήκη στην Barer Straße οργανώστε τη μέρα και αφήστε χώρο για περίπατο στη μουσειακή συνοικία Kunstareal. Η Νέα Πινακοθήκη είναι κλειστή για ανακαίνιση κατά τη συγγραφή· επιλεγμένα έργα του 19ου αιώνα παρουσιάζονται προσωρινά αλλού, αλλά τα δεδομένα μας δεν παρέχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες έκθεσης ανά πίνακα. Η διάκριση μετρά στον προγραμματισμό. Το όνομα συλλογής δεν είναι πάντα η διεύθυνση όπου συναντάται κάποιο έργο της.

Ένας βασιλιάς αγοράζει συλλογή· μια πόλη τη στεγάζει

Το 1826 ανέθεσε ο Λουδοβίκος Α΄ στον Λέο φον Κλέντσε την κατασκευή της πινακοθήκης. Άνοιξε το 1836. Έναν χρόνο μετά την ανάθεση ο βασιλιάς αγόρασε τη συλλογή Μπουασερέ, μέσω της οποίας ο Ερχομός και θρίαμβος του Χριστού του Μέμλινγκ μπήκε στις συλλογές του Μονάχου. Συλλογή και οικοδομή προχωρούσαν μαζί. Το ίδρυμα σχηματιζόταν γύρω από αντικείμενα που είχαν υπηρετήσει άλλους προστάτες, κατοικήσει άλλα κτίρια και κάποτε περάσει πολλά σύνορα.

Πριν περάσετε μέσα, κοιτάξτε την επισκευασμένη τοιχοποιία. Βομβαρδισμός του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου άνοιξε το μέσο του κτιρίου. Η ανακατασκευή του Χανς Ντέλγκαστ χρησιμοποίησε τούβλα διακριτά από το παλιό υλικό και το μουσείο ξανάνοιξε το 1957. Το εξωτερικό εμποδίζει να συγχέουμε επιβίωση και αδιάκοπη ιστορία. Περπατήστε αρκετά κατά μήκος του για να καταλάβετε τη σύνδεση της επισκευής με όσα μένουν εκατέρωθεν, αντί να θεωρήσετε την είσοδο ολόκληρο το κτίριο.

Μέσα, μην αφήσετε το μέγεθος να ορίσει την προσοχή. Οι επιλεγμένοι πίνακες ζητούν διαφορετικές αποστάσεις και διάρκειες. Ο Μέμλινγκ χρειάζεται περιπλανώμενο μάτι. Ο Ρούμπενς κάνει κέντρο τη σχέση δύο μορφών. Ο Γκουάρντι συμπυκνώνει δημόσια έκτακτη ανάγκη σε μικρό καμβά. Ακολουθήστε τη σειρά ως άσκηση αλλαγής ρυθμού, χωρίς να μετατρέψετε το μουσείο σε πλήρες μάθημα ευρωπαϊκής ζωγραφικής πριν από το γεύμα.

Μέμλινγκ: οι δωρητές στις άκρες ενός κόσμου

Στο παρεκκλήσι της συντεχνίας βυρσοδεψών, στον ναό της Παναγίας της Μπριζ, δώρισαν τον πίνακα το 1480 ο Πίτερ Μπούλτινκ και η γυναίκα του Καταλάινε βαν Ράιμπεκε. Εμφανίζονται στα κάτω άκρα. Η παρουσία τους διευρύνει το έργο πέρα από πυκνή βιβλική εικονογράφηση. Επώνυμοι άνθρωποι πλήρωσαν λατρευτικό αντικείμενο για συγκεκριμένη κοινότητα. Αρχίστε από αυτούς και ακολουθήστε τους δρόμους των πολύ μικρότερων μορφών στην ύπαιθρο πίσω.

Ο γερμανικός τίτλος, Οι επτά χαρές της Παναγίας, μπορεί να υποβάλλει επτά χωριστές εικονογραφήσεις. Ο Μέμλινγκ δίνει στα επεισόδια κοινή επικράτεια. Ένας δρόμος ενώνει τόπους διαφορετικών στιγμών και το μάτι κάνει το μοντάζ. Επιλέξτε την πορεία των μάγων για πρώτη ανάγνωση. Μόνο μετά περάστε στη ζωή της Μαρίας και στα γεγονότα μετά την Ανάσταση. Δεν υπάρχει ποινή αν κάτι ξεφύγει την πρώτη φορά.

Από παράθυρο του στάβλου κοιτά ένας άντρας στην κεντρική σκηνή. Έχει συζητηθεί αν είναι ο ίδιος ο Μέμλινγκ, χωρίς οριστική ταύτιση. Μπορείτε να χαρείτε όσα κάνει χωρίς όνομα. Παρακολουθεί από κατώφλι, εν μέρει έξω από την ιερή δράση, όπως ο επισκέπτης πέρα από τον πίνακα. Το μικρό άνοιγμα δίνει δεύτερο πλαίσιο μέσα στη μεγάλη εικόνα.

Ρούμπενς: το οικογενειακό πορτρέτο θυμάται την Παναγία

Την Ελέν Φουρμέν παντρεύτηκε ο Ρούμπενς το 1630, μετά τον θάνατο της πρώτης γυναίκας του. Κόρη εμπόρου της Αμβέρσας, έγινε επαναλαμβανόμενη παρουσία στους ύστερους πίνακες. Στην Ελέν Φουρμέν με τον γιο της Φρανς, η γυμνότητα και η θέση του παιδιού στην αγκαλιά θυμίζουν Παναγία και Βρέφος. Το οικογενειακό πορτρέτο δανείζεται γλώσσα ήδη γνώριμη στους πρώτους θεατές.

Τα δύο πρόσωπα δεν σβήνονται από τον δανεισμό. Η ιδιωτική σχέση αποκτά δημόσια μορφή. Η Ελέν αναγνωρίζεται ως συγκεκριμένη νεαρή μητέρα, μεταφέροντας και ιδέα χριστιανικής οικογενειακής ζωής. Δείτε πώς κρατιέται το παιδί πριν αποφασίσετε το είδος της εικόνας. Η σύνθεση δεν επιβάλλει επιλογή ανάμεσα σε πορτρέτο και λατρευτικό συνειρμό. Αφήνει την αναγνώριση του ενός να αλλάξει την κατανόηση του άλλου.

Στην ιστορία μπαίνει το Μόναχο με αγορά του 1698, όταν ο εκλέκτορας Μαξ Εμάνουελ απέκτησε τον πίνακα από τον Γκίσμπερτ βαν Κόλεν. Αυτό που ξεκίνησε στο σπίτι ζωγράφου πέρασε σε συλλογή ηγεμόνα. Η αλλαγή δεν αφαίρεσε το οικογενειακό θέμα, αλλά έδωσε άλλη χρήση ως απόκτημα συλλογής και θαυμασμού. Στο δημόσιο μουσείο υπάρχει χρόνος να γυρίσουμε μέσα από αυτά τα στρώματα στη μητέρα που στηρίζει το παιδί.

Γκουάρντι: η θέα πόλης διακόπτεται από φωτιά

Κοντά στο Σαν Μαρκουόλα της Βενετίας ξέσπασε πυρκαγιά στις 28 Νοεμβρίου 1789. Η Πυρκαγιά στην αποθήκη λαδιού του Σαν Μαρκουόλα του Φραντσέσκο Γκουάρντι κάνει το περιστατικό νυχτερινή σκηνή όπου πορτοκαλιές φλόγες χωρίζουν θεατές και κτίρια. Η συνηθισμένη διάταξη της αστικής θέας έχει διαταραχθεί. Το φως που επιτρέπει την ανάγνωση απειλεί επίσης να καταστρέψει μέρος της.

Περίπου εξήντα δύο εκατοστά είναι μόνο το πλάτος του καμβά. Μια αναπαραγωγή τον μεγαλώνει ώσπου το θέαμα φαίνεται τεράστιος ιστορικός πίνακας, γι’ αυτό προσέξτε την πραγματική κλίμακα. Ο Γκουάρντι σχηματίζει πλήθος με γρήγορα σημάδια, αφήνοντας πρόσωπα ασαφή. Βρείτε τους ανθρώπους πριν γυρίσετε στη φλεγόμενη γραμμή. Οι χειρονομίες τους δεν εξηγούν όλο το συμβάν, αλλά η μικρότητα δίνει στο φως ανθρώπινο αποδέκτη.

Μην υποθέσετε ότι οι τρεις πίνακες είναι διαθέσιμοι επειδή ανήκουν στην Παλαιά Πινακοθήκη: οι καταγραφές μας δεν επιβεβαιώνουν την έκθεσή τους. Στείλτε στο μουσείο τη σύντομη λίστα πριν ταξιδέψετε. Στην επίσκεψη κρατήστε χρόνο επιστροφής στον Μέμλινγκ μετά τους άλλους. Η δεύτερη ανάγνωση ενός πίνακα χρησιμοποιεί καλύτερα τα τελευταία λεπτά από άλλο μουσείο ενώ ο νους βρίσκεται ήδη στο τρένο.