Lyon’da müzeler ve sanat: iki günde Renoir, Suzanne Valadon ve Güzel Sanatlar Müzesi

Lyon’un Palais Saint-Pierre’inde yaşayan rahibelere dükkân kiraları gelir sağlıyordu. Place des Terreaux’daki ağırbaşlı cephenin arkasında ruhani hayatla ticari gelir komşuydu. Bugün Güzel Sanatlar Müzesi’ni barındıran bina, eski düzeniyle kente iyi giriş sağlıyor. Sanat burada inanç, para ve iş arasında tekrar tekrar geçiyor. Kısmen ipek üreticilerine yardım için kurulan müze sonunda oyuncunun koleksiyonunu aldı; bir ressam ömrünün çoğunu ruhun yolculuğunu anlatmaya verdi.

Müzeyi günün merkezine koyup öğleden sonra Croix-Rousse ipek bölgesine devam edin. İki gününüz varsa resimle eski manastırın mimarisini bölün, dokuma ziyaretine ayrı sabah verin. Renoir’ın Mavi Kurdeleli Genç Kız’ıyla başlayın. Suzanne Valadon’un Marie Coca ve Kızı Gilberte’sine, ardından Louis Janmot’nun Ruhun Şiiri dizisinden İlkbahar’ına geçin. Konuları büyüyen, başka yere bakan veya birbirini fark eden insanlar; Lyon’a geliş yollarıysa üç ayrı hikâye.

Saint-Pierre: giderini karşılayan manastır

Başrahibe Anne de Chaulnes 1659’da Saint-Pierre’i yeniden yapmak için parayı sağladı. Proje, kız kardeşi Antoinette’in başrahibe olduğu 1685’e kadar sürdü. Avluyu çevreleyen dört kanat, dinî topluluğa saray ölçeğinde ortam verdi. Zemin kattaki dükkânlar sonradan kurum gelirinin bir bölümünü sağladı. Eski manastırda yürürken iki kullanımı birlikte düşünün. İnziva, kentin ticaretini bütünüyle dışlamayı gerektirmiyordu.

Devrim manastırı boşalttı; belediye meclisi 1792’de burayı sanatın korunacağı yer olarak belirledi. Müzenin resmî kuruluşu 1801’de geldi. Amaçlardan biri uygulamaya dönüktü: O sırada zorlanan Lyon ipek sanayisine örnek sağlamak. Ressamın renk düzeni veya dikkatle gözlediği çiçek, çerçeve dışında sonuç doğurabiliyordu. Binanın yeni kamusal görevi sanat eğitimini kentin üretme ve satma ihtiyacına bağladı.

Mimariye, genellikle resimlere verdiğiniz dikkatten biraz ayırın. Eski yemekhane ile tören merdiveni, Thomas Blanchet’nin 1675–1684’te yürüttüğü kapsamlı bezemeyi, Nicolas Bidaut ve Simon Guillaume’un alçı kabartmalarıyla koruyor. Bunlar hareket ve ortak kullanım alanlarıydı. Ölçekleri, müzenin devraldığı binayı tam silmeden burada nasıl büyüyebildiğini açıklıyor.

Renoir ve resimlerini Lyon’a bırakan oyuncu

Renoir’ın portresindeki mavi kurdele, sessiz görüntüye kesin bir odak veriyor. 1888 tarihli Mavi Kurdeleli Genç Kız, İzlenimciliğin serbest fırçasını sorguladığı dönemin sonuna ait. Boyanın hafifliğini yitirmeden daha fazla sağlamlık istiyordu. Figürün dış çizgisiyle daha belirsiz fonun ilişkisine bakın. Soru neredeyse dokunmayla ilgili: Yüzeyi görünür fırça izleriyle yapılmışken yüz nasıl hacimli durabilir?

Tablo Lyon’a Jacqueline Delubac’ın 1997 mirasıyla ulaştı. Lyon doğumlu Delubac sahnede ve filmlerde oynamış, Sacha Guitry ile evlenmişti. 1950’lerin başında oyunculuğu bıraktıktan sonra kendi koleksiyonunu kurdu. Sonraki eşi Myran Eknayan 19. yüzyıl sanatını topluyordu; Renoir ona aitti. Miras, onun resimleriyle Delubac’ın daha modern seçimlerini birleştirip iki kişinin beğeni farklarını korudu.

Delubac 1988’de koleksiyonun geleceğini düşünmeye başladı. 1998’de halka sunulması, müze yenilemesinin bitişine denk geldi. Bu zamanlama Lyon’a yeni binaya kişisel giriş sağladı: Birinin birlikte yaşamayı seçtiği eserler üzerinden. Ziyaretçi adlarla tarihler dizisini görüyor, ama koleksiyon aynı zamanda tercihler, alımlar ve ev paylaşmanın sıradanlığıyla birikmiş zihinsel eşyaydı.

Valadon: çocuk karşıya bakıyor

Gilberte annesinin altında, oyuncak bebeğiyle oturmuş izleyiciye bakıyor. Marie daha uzak. Suzanne Valadon, 1913 tarihli Marie Coca ve Kızı Gilberte’de tanıdık anne-çocuk düzenine yerleşmeyi zorlaştırıyor. Döşemenin perspektifi odayı bize itiyor. Sandalyeler, giysiler ve bedenler neredeyse fiziksel ısrarla yer kaplıyor. Çocuğun bakışından başlayıp annenin duruşunun onu ne kadar az rahatlattığını görün.

Marie, Valadon’un yeğeniydi. Bu yüzden resim, birçok portresini yaptığı akraba ve dost çevresine ait. Duvardaki Degas eseri çoğaltması, sanatçı olma isteğini destekleyen adama yer veriyor. Valadon daha önce Renoir ve Puvis de Chavannes dahil ressamlara modellik yapmıştı. Burada karşılaşmayı kendisi yönetiyor: Kimin dışarı bakacağını, bedenlerin konumunu ve aile sahnesinin ne kadar rahatlık sunabileceğini.

Lyon tuvali 1935’te Chazière Vakfı gelirini kullanarak doğrudan Valadon’dan aldı. Bu kararı Delubac’ın sonraki armağanının yanına koyun. Kamu koleksiyonu, birinin resme özel sevgisiyle veya kurumun yaşayan ressamı destekleme seçimiyle büyüyebilir. Sonuçtaki portrelerin güzellik ve yakınlıkta anlaşması gerekmiyor. İkisinde de zaman geçirmenin nedenlerinden biri bu anlaşmazlık.

Janmot: kayıplar başlamadan ilkbahar

Çiçek toplayan çocuklar zahmetsiz konu gibi görünebilir. Janmot’nun İlkbahar’ı, buluşmayı çok daha uzun varoluş anlatısının başlarına koyuyor. Ruhun Şiiri’nin ilk dizisindeki dördüncü resimde oğlan, gençliğine eşlik edecek kızla karşılaşıyor. Çiçekler anı kendi başına yeterli hissettiriyor. Hikâyenin süreceğini bilmek deneyimi değiştiriyor: Sonraki anlatı bu mutluluğu tehlikeye atacak.

Janmot projeye 1835’te Roma’da başladı, 1881’e kadar sürdürdü. Uzun şiirin eşlik ettiği on sekiz resimle on altı büyük çizim, dünyevi ve ruhani yolculuğu izliyor. Girişim Katolik inançlarından ve 19. yüzyıl Lyon’undaki dinî canlanmadan doğdu. Çok uzun zaman da tüketti. Bu sahnedeki taze başlangıç, yapanıyla yaşlanan projeye ait.

Delacroix, ilk dizinin 1855 Paris Dünya Sergisi’ne ulaşmasına yardım etti; orada Gautier ve Baudelaire’in ilgisini çekti. Yine de Janmot istediği başarıya ulaşamadı. Ardından onlarca yıl çalıştı. Bütün programı bir anda öğrenmeye uğraşmadan yaklaşın; teolojik açıklamadan önce çiçekli zeminde çocukların hareketlerine bakın. Ruh üzerine uzun tartışmanın bile iki insan arasında inandırıcı küçük karşılaşmaya ihtiyacı var.

Croix-Rousse: çiçekleri tezgâha götürün

İpek üreticileri 1756’da Lyon’da ücretsiz çizim okulu açılması için bastırmıştı. Çiçek çalışması derslerin parçasıydı; öğrenciler daha sonra doğadan çalışmak için botanik bahçesini kullandı. Bu, müzenin bitkilere, yüzeylere ve renge ilgisini ikinci kez okumayı sağlıyor. Böyle bakmak ücretli işe hazırlayabilirdi. Çiçek desene dönüşebilir, desen bir boy ipeğin satılmasına yardım edebilirdi.

Yokuş yukarı 10 rue d’Ivry’deki Maison des Canuts’ya devam edin. Rehberli ziyaretlerde elle çalıştırılan Jakarlı tezgahta gösterim var. Genel girişe dahil olduğunu varsaymak yerine gösterime rezervasyon yapın. Güzel sanatlar müzesi 2026 sonbaharında kısmi kapanışlar bildiriyor; belirli tablo için gitmeden erişimi kontrol edin. Düzenli kapalı günü salı. Dokuma durağına açıklamayı dinleyecek zaman bırakın. Saatlerce bitmiş yüzeye baktıktan sonra birinin yapılmasını izlemek günü iyi bitiriyor.