The Mystical Nativity

Mogelijk heeft Botticelli het voor eigen gebruik of als privé devotieschilderij voor een Florentijnse mecenas geschilderd. Uit historische bronnen weten we dat het schilderij aan het einde van achttiende eeuw in bezit was van de familie Aldobrandini uit Florence. Het schilderij werd in 1878 aangekocht door de National Gallery in Londen voor £ 1500. Moderne kunstcritici hebben het de titel Mystieke geboorte gegeven vanwege de complexe symboliek waarover nog steeds discussie is.

De mystieke geboorte is het enige werk dat door Botticelli is gesigneerd en vertoont een ongebruikelijke iconografie in de traditie van afbeeldingen van de geboorte van Jezus. In de afbeelding wordt het thema van de geboorte van Christus gecombineerd met dat van zijn wederkomst; de terugkeer van Christus op aarde vóór het Laatste Oordeel, zoals beloofd in het boek Openbaring. Het schilderij moet op mystieke wijze worden begrepen. In de zienswijze van Botticelli staat de wedergeboorte van Christus gelijk aan de vernieuwing van de christelijke Kerk, zoals voorspeld door Savonarola.