Οδηγός πόλης
Μουσεία και τέχνη στο Ρυέιγ-Μαλμεζόν: Ναπολέων, Ιωσηφίνα και οι πίνακες της εξοχικής τους κατοικίας
Στη Μαλμεζόν, σπασμένα δοκάρια έγιναν ρωμαϊκοί κίονες και νεκροί στρατηγοί μπήκαν στον παράδεισο ενός ποιητή. Αφιερώστε μία ημέρα στην επινοητικότητα και στη φαντασία πίσω από το αυτοκρατορικό καταφύγιο.
2 Νοεμβρίου 2026 · 7 λεπτά ανάγνωσης · Σύνταξη ART WIKI
Δύο σπασμένα δοκάρια συνέβαλαν στη μετατροπή της Μαλμεζόν σε ρωμαϊκή κατοικία. Αντί να τα αντικαταστήσουν, οι αρχιτέκτονες τα στήριξαν με ξύλινους στύλους ντυμένους ως κίονες από στόκο. Η επισκευή έγινε αίθριο. Στο εξοχικό του Ναπολέοντα και της Ιωσηφίνας, η αρχαιοπρεπής όψη κρύβει μια φτηνή λύση σε δύστροπο παλιό κτίριο.
Μια επίσκεψη στο Σατώ ντε Μαλμεζόν λειτουργεί καλύτερα ως ολόκληρη ημέρα στο Ρυέιγ, με χρόνο για τον κήπο και την εκκλησία Σεν-Πιερ-Σεν-Πολ της πόλης. Η Ιωσηφίνα αγόρασε το κτήμα το 1799· μετά το διαζύγιο έμεινε εδώ έως τον θάνατό της το 1814. Οι πίνακες που έγιναν για το σπίτι δείχνουν πώς ήθελαν οι ιδιοκτήτες να τοποθετήσουν τον εαυτό τους στην ιστορία. Δύο ιδιαίτερα ενδιαφέροντα έργα επινοούν συγκεντρώσεις που δεν θα μπορούσαν να είχαν συμβεί, με πολύ διαφορετικά αποτελέσματα.
Μια κυβέρνηση μέσα σε σκηνή
Ο Περσιέ και ο Φοντέν πρότειναν αρχικά να αντικατασταθεί το παλιό σπίτι με νέα κλασική έπαυλη. Ο Βοναπάρτης επέμεινε στην ανακαίνιση. Η επινοητικότητά τους δεν σταμάτησε στους κίονες: συρόμενοι καθρέφτες μπορούσαν να ενώσουν την είσοδο με τις γειτονικές αίθουσες υποδοχής. Τέτοιες κατασκευές αλλάζουν την ανάγνωση του εσωτερικού. Πίσω από το επίσημο λεξιλόγιο της αρχαιότητας υπάρχει σπίτι σχεδιασμένο να μεγαλώνει για τους καλεσμένους, να κρύβει άβολες κατασκευαστικές λεπτομέρειες και να παρουσιάζει τους ιδιοκτήτες του απόλυτα άνετους.
Σε δέκα ημέρες εξοπλίστηκε η αίθουσα συμβουλίου, σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση του μουσείου, και φιλοξένησε 169 συμβούλια το 1801 και το 1802. Οι υφασμάτινοι τοίχοι και τα στρατιωτικά εμβλήματα που τους στήριζαν έκαναν τη διακυβέρνηση να θυμίζει στρατόπεδο. Στη βιβλιοθήκη, κρυφή σκάλα συνέδεε τον χώρο εργασίας του Βοναπάρτη με τα ιδιωτικά του δωμάτια. Δημόσια εξουσία και ιδιωτική ευκολία χωρούσαν στο ίδιο μικρό κτίριο. Αντί να ψάχνετε τη μεγαλύτερη αίθουσα, ακολουθήστε τις μεταβάσεις από συζήτηση σε εργασία και ύπνο: εξηγούν την κλίμακα του σπιτιού.
Όλος ο Διαφωτισμός προσκαλείται μαζί
Αδύνατο κατάλογο καλεσμένων δίνει ο Λεμονιέ στην οικοδέσποινα του Στο σαλόνι της κυρίας Ζοφρέν το 1755. Ζωγραφισμένο το 1812 για την Ιωσηφίνα, το έργο συγκεντρώνει συγγραφείς, στοχαστές και καλλιτέχνες γύρω από ανάγνωση του Ορφανού της Κίνας του Βολταίρου. Διαβάζει ο ηθοποιός Λεκέν· ο Βολταίρος παρίσταται ως προτομή. Ο Ντιντερό, ο Μοντεσκιέ και άλλες σημαντικές μορφές της διανόησης γεμίζουν ένα δωμάτιο που μοιάζει να χωρά τη συζήτηση ολόκληρου αιώνα.
Ο τίτλος δίνει χρονολογία με τη βεβαιότητα αυτόπτη μάρτυρα. Όμως ο Λεμονιέ περιέγραφε ανοιχτά την πρόθεσή του να συγκεντρώσει τους διακεκριμένους ανθρώπους μιας εποχής, και η συνάντηση είναι φανταστική. Εύκολα χάνεται η διάκριση, επειδή ρούχα, πρόσωπα και έπιπλα είναι τόσο συγκεκριμένα. Οι ακροατές γέρνουν ο ένας προς τον άλλον σε κοντινές καρέκλες. Ο ομιλητής μοιάζει να σταμάτησε για ανάσα· τέτοιες φαινομενικά τυχαίες κινήσεις εύκολα εμπνέουν εμπιστοσύνη.

Διαβάστε το έργο ως πορτρέτο πολιτιστικής φιλοδοξίας. Η οικοδέσποινα κατέχει έναν κόσμο του οποίου η σημασία εξαρτάται από την ικανότητά της να συγκεντρώνει ανθρώπους. Για την Ιωσηφίνα, η παραγγελία μπορούσε να προσφέρει πρότυπο επιρροής μέσα από φιλοξενία και γούστο. Ο πίνακας μας καλεί να προσέξουμε τη γυναίκα που καθιστά δυνατή τη συζήτηση μαζί με τους άντρες των οποίων τα ονόματα κυριαρχούν. Ο συνωστισμός αποκτά νόημα: το δωμάτιο κάνει δουλειά που συνήθως διεκδικεί μια αίθουσα θρόνου.
Νεκροί στρατηγοί στον ουρανό ενός ποιητή
Πολύ λιγότερο πειστική υποδοχή επινόησε ο Ζιροντέ στην Αποθέωση των Γάλλων ηρώων που πέθαναν για την πατρίδα. Ο Βοναπάρτης την παρήγγειλε το 1800. Γάλλοι στρατηγοί που σκοτώθηκαν στους Επαναστατικούς Πολέμους, ανάμεσά τους ο Ντεσαί και ο Κλεμπέρ, φτάνουν σε υπερφυσικό κόσμο όπου τους υποδέχεται ο Οσσιανός. Ψηλά, η Νίκη και ένας γαλατικός πετεινός διώχνουν τον αυστριακό αετό. Ο εθνικός ανταγωνισμός συνεχίζεται και πέρα από τον τάφο.
Υποτίθεται ότι ο Οσσιανός ήταν αρχαίος βάρδος του οποίου τα ποιήματα είχε μεταφράσει ο Τζέιμς Μακφέρσον. Η αξίωση αρχαιότητας έκρυβε εκτεταμένη σύγχρονη επινόηση, αλλά τα όνειρα, η ομίχλη και οι φωνές των νεκρών έδιναν στους Ευρωπαίους αναγνώστες ισχυρό πεδίο φαντασίας. Ο Ζιροντέ επέστρεφε στα οράματα αυτά με σχέδια και πίνακες. Η προτίμηση του παραγγελιοδότη για τον Οσσιανό τού πρόσφερε δρόμο μακριά από τα συμπαγή, καθαρά οριοθετημένα σώματα που συνδέονταν με τον δάσκαλό του, Νταβίντ.

Μέρος της εμπειρίας είναι η δυσκολία να ξεχωρίσετε τα σώματα. Μορφές μοιάζουν να αναδύονται από άλλες μορφές· το φως δεν ανήκει σε συνηθισμένη ημέρα. Ένστολοι άντρες περνούν σε κόσμο που δεν στηρίζει κανονικά το βάρος τους. Ενώ ο Λεμονιέ κάνει μια επινοημένη συνάντηση κοινωνικά πειστική, ο Ζιροντέ αφήνει την επινόηση παράξενη. Μαζί δείχνουν πόση ελευθερία φαντασίας μπορούσε να χωρέσει στη διακόσμηση του εξοχικού ενός πολιτικού.
Τα τριαντάφυλλα της Ιωσηφίνας χρειάζονταν μεταφορά
Ο κήπος διορθώνει χρήσιμα μια άλλη ελκυστική ιστορία. Το μουσείο εξηγεί ότι η Ιωσηφίνα δεν είχε ροδώνα με τη μεταγενέστερη, εξειδικευμένη έννοια. Τριαντάφυλλα φύτρωναν σε παρτέρια και δοχεία· γλάστρες μεταφέρονταν έξω ανάλογα με την εποχή, ενώ άνθη τροφοδοτούσαν δωμάτια, χτενίσματα και φορέματα. Οι εκδόσεις του Ρεντουτέ συνέβαλαν στον μεταγενέστερο θρύλο. Ένας κήπος που τώρα μοιάζει αχώριστος από το όνομα μιας γυναίκας ήταν επίσης απαιτητική επιχείρηση θέρμανσης, μετακίνησης, ποτίσματος και αντικατάστασης.
Αφήστε τον περίπατο να επιστρέψει λίγη σωματική προσπάθεια στα κομψά εσωτερικά. Ένα λουλούδι στο δωμάτιο έχει κοπεί, μεταφερθεί και τοποθετηθεί· μια φαινομενικά αβίαστη συγκέντρωση απαιτεί υπηρέτες, φαγητό και συντήρηση. Η Μαλμεζόν γίνεται πιο ενδιαφέρουσα όταν αυτές οι πράξεις ξαναμπαίνουν στην εικόνα. Οι κήποι προσφέρουν και καλή παύση ανάμεσα στις δύο ζωγραφισμένες συνάξεις: μετά από τόσους ανθρώπους μέσα σε ορθογώνιο, ο χώρος χωρίς κοινό είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτος.
Μια οικογενειακή επιγραφή μετά την αυτοκρατορία
Ο θάνατος της Ιωσηφίνας δημιούργησε άμεσο γραφειοκρατικό πρόβλημα στο Ρυέιγ. Ο Ναπολέων είχε παραιτηθεί μόλις λίγες εβδομάδες πριν και ο δήμος δίσταζε πώς να καταγράψει την ταυτότητά της. Το σχέδιο των παιδιών της για μνημείο απαίτησε έπειτα χρόνια διαπραγματεύσεων. Η βασιλική άδεια όριζε απλή αφιέρωση του Ευγένιου και της Ορτάνς στη μητέρα τους. Η οριστική ταφή ακολούθησε το 1825. Στον Σεν-Πιερ-Σεν-Πολ, η οικογενειακή μνήμη και οι αμηχανίες του αλλαγμένου καθεστώτος ανήκουν στην ίδια ιστορία.
Αρχίστε από το σατώ με ξεκούραστη προσοχή, κρατήστε το πάρκο για παύση και αφήστε την εκκλησία και το κέντρο για το τέλος. Ελέγξτε το ωράριο πριν ταξιδέψετε, καθώς το μεσημεριανό κλείσιμο εύκολα χαλά μια επίσκεψη σε εξοχική κατοικία. Προβλέψτε χρόνο για περπάτημα ανάμεσα στα δύο μέρη του Ρυέιγ. Η απόσταση χρησιμεύει: αφήνει τις περίτεχνες ζωγραφισμένες μεταθανάτιες ζωές να καταλαγιάσουν πριν από την πιο ήσυχη υπόθεση της μνήμης μιας μητέρας.
Στο εξώφυλλο: Lecture de la tragédie de l'orphelin de la Chine de Voltaire dans le salon de madame Geoffrin — Anicet Charles Gabriel Lemonnier. © Arnaudet ; © Réunion des musées nationaux - utilisation soumise à autorisation; Ministère de la Culture (France), base Joconde
Διαβάστε επίσης
Η τέχνη πόλη προς πόλη →Οδηγός πόλης
Μουσεία και τέχνη στη Βαλανσιέν: Ρούμπενς, Βαττώ και περίπατος στην πόλη του Καρπώ
Ένας αποκατεστημένος Ρούμπενς, ένας μικρός χορός με αμφισβητούμενο δημιουργό και ένα σιντριβάνι γεμάτο ηθοποιούς αφηγούνται τη Βαλανσιέν. Όσο το μουσείο είναι κλειστό για ανακαίνιση, ξεκινήστε στους δρόμους και κρατήστε τη συλλογή για επιστροφή.
Οδηγός πόλης
Μουσεία και τέχνη στη Διέππη: Κουρμπέ, Ρενουάρ, Γκονζαλές και Πισαρό από το κάστρο στο λιμάνι
Δανεικά παντελόνια, ένα φιλόξενο σπίτι και ένα παράθυρο πάνω από τις προκυμαίες συνδέουν τη Διέππη με τέσσερις ζωγράφους. Από τα ύψη του κάστρου κατεβείτε στις ιστορίες του λιμανιού που εργάζεται.
Οδηγός πόλης
Μουσεία και τέχνη στο Αρμπουά: Κουρμπέ, Πουαντελέν και μια ημέρα δίπλα στην Κιζάνς
Ένας καθηγητής μαθηματικών ζωγράφιζε τον Ιούρα από μνήμης· ο γείτονάς του, Λουί Παστέρ, τον βοήθησε επαγγελματικά. Ακολουθήστε τη φιλία μέσα σε οικογενειακό μουσείο και κατά μήκος του ποταμού.